ضوابط طراحی روی سقف تجاری؛ الزامات نورگیری، تراس و ارتفاع مجاز ساختمان
مهدی جلالی
یکی از چالشهای بزرگ در آزمون طراحی نظام مهندسی، تصمیمگیری درباره طراحی روی سقف تجاری است. بسیاری از داوطلبان تصور میکنند مالکیت تجاری در همکف، اجازه استفاده آزادانه از سقف آن را به طبقات بالا میدهد. اما طبق قوانین ملاک عمل، شما حق ندارید بدون مجوز قانونی از سقف همسایه یا حتی بخش تجاری خودتان به عنوان حیاط یا تراس استفاده کنید. موضوع کاربری طبقه همکف هیچ ربطی به این ندارد که شما میتوانید روی آن واحد مسکونی یا میانطبقه بسازید یا خیر. این موضوع کاملاً به رعایت «محدودیتهای مساحتی» و «ارتفاع مجاز» بستگی دارد.
تحلیل نورگیری و استفاده از تراس روی سقف تجاری
اگر به هر دلیلی تصمیم گرفتید روی سقف تجاری بنایی نسازید، مجاز نیستید از روی آن برای نورگیری یا ایجاد تراس استفاده کنید. طبق ضوابط، شما حق ندارید از سقف ملک دیگری (حتی اگر بخش تجاری خودتان باشد) به عنوان حیاط استفاده کنید. این کار باعث مستهلک شدن سقف بخش تجاری میشود. همچنین ممکن است مالک بخش تجاری در آینده بخواهد ارتفاع سقف خود را تغییر دهد. در این صورت، اگر شما پنجرهای رو به آن سقف باز کرده باشید، پنجرههای فضای اصلی شما کور خواهد شد.
علاوه بر این، طبق مبحث ۲ صفحه ۱۵۹، استفاده از روی سقف تجاری به عنوان تراس غیرمجاز است. اگر بخشی از مساحت این تراس را به عنوان مساحت واحد در نظر بگیرید، در آزمون طراحی نمره منفی خواهید گرفت. این کار به معنای افزایش غیرقانونی مساحت واحد از مقدار خواسته شده در صورت سوال است.
موانع خروج و ضوابط معلولین (ویلچر)
دلیل دیگری که مانع استفاده از روی سقف تجاری به عنوان تراس میشود، اختلاف سطح است. معمولاً سقف واحد تجاری کمی بالاتر از کف طبقه اول قرار میگیرد. طبق ضوابط حریق و خروج، و همچنین ضوابط ویژه معلولین، مسیرهای خروج نباید دارای اختلاف سطح (پله) باشند. این موضوع تردد افراد توانیاب با ویلچر را با مشکل جدی روبرو میکند. بنابراین، طراحی تراس در سطحی که با کف واحد همتراز نیست، یک اشتباه طراحی محسوب میشود.
اگر در تحلیل این کدهای ارتفاعی و جانمایی درست نورگیرها دچار تردید هستید، استفاده از پازلهای تسریعکننده طراحی را پیشنهاد میکنیم. این ابزار به شما کمک میکند تا بدون ریسک، فضاهای مجاز را در پلان خود چیدمان کنید.
چه زمانی طراحی روی سقف تجاری مجاز است؟
برای اینکه بدانید مجاز به ساختوساز روی سقف تجاری هستید یا خیر، باید دو مورد را بررسی کنید: ۱. تامین مساحت واحد: ابتدا چک کنید که آیا مساحت واحد خواسته شده بدون اشغال سقف تجاری تامین میشود؟ اگر مساحت تامین شده باشد، شما حق ندارید روی سقف تجاری بنا بسازید. اضافه کردن مساحت به واحدهایی که متراژ آنها تعیین شده، اشتباهی است که منجر به رد شدن در آزمون میشود. اولویت همیشه با تامین دقیق مساحت طبق برنامه فیزیکی است. ۲. ارتفاع مجاز ساختمان: اگر مساحت واحد مشخص نشده بود و فقط تعداد فضاها (اتاق خواب، سرویس و…) اعلام شده بود، باید ارتفاع ساختمان را چک کنید. طبق مبحث ۴، اگر ساخت روی سقف تجاری باعث عبور ساختمان از حداکثر ارتفاع مجاز گروه ساختمان شود، شما مجاز به این کار نیستید.
برای تسلط بر این ریزهکاریهای قانونی، مطالعه کتاب فراتر از حل پلان ضروری است. این کتاب به شما یاد میدهد که آزمون نظام مهندسی، آزمون «صلاحیتسنجی بر اساس قوانین» است، نه آزمون احتمالات. همچنین بررسی آزمونهای گذشته (مثل مهر ۹۸ و مرداد ۱۴۰۰) نشان میدهد که در بسیاری از پروژهها، اصلاً نیازی به اشغال سقف تجاری نبوده است.
در نهایت، اگر در جلسه آزمون متوجه شدید که برای تامین نور یا مساحت، مجبور به استفاده از سقف تجاری هستید، باید ریسک کسر نمره یا مردودی را بپذیرید. شرکت در دوره آمادگی آزمون طراحی به شما یاد میدهد که چگونه با طراحی هوشمندانه نورگیرها، نیاز به استفاده غیرمجاز از سقفهای مجاور را حذف کنید. رعایت دقیق قوانین درج شده در کتب مقررات ملی، تنها راه تضمین قبولی شماست.
