دستهبندی فضاهای ساختمان؛ ضوابط مبحث ۴ و ۱۹ مقررات ملی
مهدی جلالی
درک درست از مفهوم «فضا» اولین قدم برای طراحی نقشههای استاندارد و مورد تایید نظام مهندسی است. طبق تعاریف قانونی، فضا به محدودهای از تصرف یا ساختمان اطلاق میشود که برای فعالیتی مشخص در نظر گرفته شده باشد. این فضاها میتوانند به صورت مستقل جانمایی شده یا با هم ترکیب شوند تا یک واحد تصرف را تشکیل دهند.
تقسیمبندی کلی فضاها در معماری
مبحث ۴ مقررات ملی ساختمان، فضاها را بر اساس نوع کاربری به دستههای مختلفی تقسیم میکند که هر کدام الزامات و ابعاد خاص خود را دارند. مهمترین این دستهها عبارتند از:
-
فضای اقامت و اشتغال: بخشهایی که برای سکونت یا کار طولانیمدت طراحی میشوند.
-
فضاهای خدماتی: شامل آشپزخانه، انبار و فضاهای بهداشتی.
-
فضای ارتباط و دسترس: مانند راهروها و لابیها.
-
فضاهای مشاع و توقفگاه: بخشهای مشترک ساختمان و پارکینگها.
اگر در جانمایی این فضاها در پلان با چالش روبرو هستید، پازلهای تسریعکننده طراحی میتوانند به شما در چیدمان سریع و اصولی کمک کنند.
دستهبندی فضاها طبق مبحث ۱۹
علاوه بر کاربری، فضاها از نظر آسایش حرارتی و مصرف انرژی نیز به دو دسته اصلی تقسیم میشوند: ۱. فضاهای اصلی: بخشهایی که افراد در بیشتر اوقات شبانهروز در آن سکونت دارند و نیازمند گرمایش/سرمایش مستمر هستند. ۲. فضاهای حائل: بخشهایی که افراد در آنها ساکن نیستند و به طور مستمر مورد استفاده قرار نمیگیرند.
تسلط بر تفاوت این فضاها برای موفقیت در آزمونهای نظام مهندسی ضروری است. برای یادگیری جزییات بیشتر و الزامات ابعادی هر فضا، مطالعه کتاب فراتر از حل پلان را به شما پیشنهاد میکنیم. همچنین با بررسی آزمونهای گذشته و شرکت در دوره آمادگی آزمون طراحی، میتوانید مهارت خود را در تفکیک اصولی فضاها به سطح حرفهای برسانید.
